جشنواره فیلم کودک از حرف تا عمل


بیش از سه دهه از شروع نخستین دوره جشنواره فیلم کودک و نوجوان طی سالیانی بس طولانی می گذرد تا امروز که سی و یکمین دوره آن برگذار می شود. این جشنواره فراز و فرود های بسیاری را تجربه کرده، مدتی از عمر خود را در تهران، مدتی اصفهان نشین شد، چند سالی به کرمان مهاجرت کرد و سپس به اصفهان بازگشت، بیش از چند سالی تاب نیاورد و مدتی به همدان فرستاده شد تا از زمان برگزاری اش عقب نیافتد، در همدان هم ماندگار نشد و به تهران فرستادندش، در آنجا هم غریب ماند و مانند کودکی سر راهی بلاتکیف شد، تا حدی که در بین این سال ها در کش و قوس های از این جا رانده شدن و از آنجا مانده شدن چند دوره ای هم از برگزاری اش عقب ماند تا این که در آخر با تصویب متولیان اصلی اش بالاخره شهر اصفهان بهترین گزینه برای ماندگار شدن همیشه گیش انتخاب و تثبیت شد.

حال این جشنواره با تاکید بر ماهیت اصلی با داشتن عنوان کودک و نوجوان، سی و یکمین دوره خود را از سر خواهد گذراند، اما همچنان طبق رسم همه ساله با تصمیم گیری های عجولانه روبرو است و با بلاتکلیفی و کم و کاستی هایی که به سنت مدیریتی اش رسیده نتوانسته به ثبات مشخصی در راستای هدف مشخص شده اش برسد. چرا که طی ادوار گذشته هر چندسال یک بار یا هر سال سیستم مدیریتی حاکم بر آن تغییر کرده و در هر دوره مدیرانی با سلیقه های متفاوت، ایدئولوژی ها، جناح بندی های سیاسی و تخصص های مختلف قیمیّت آن را در دست گرفته و روال برگزاری اش تبدیل به تکرار مشابه و در جا زدن جشنواره بر سر مسائل دست پایینی قرار گرفته که مانع از بلوغ منطقی و هویتی درست جشنواره شده است.

این جشنواره هنوز پس از سه دهه جایگاه ویژه و معلوم الحالی در کشور ندارد چه رسد به وجه بین المللی آن، که متاسفانه طی این چندین سال در نگاه فرا ملی آن نتوانسته به هویت سینمایی و فرهنگیش به سطح جهانی برسد. که این خود باید از اهمیتی در خور توجه برخوردار شود. عدم ارتباط با سینمای جهان که ناشی از ضعف در سیستم مدیریت کلان جشنواره می باشد و از سویی نا هماهنگی بین مدیران آن طی ادوار مختلف که بیشتر نشان از نا آگاهی مدیران جشنواره به ابعاد جهانی آن دارد. عدم ارتباط با شرکت های تولید فیلم و سازندگان فیلم های کودک و نوجوان در سطح بین المللی باعث شده بسیاری از سینماگران دنیا نسبت به این رویداد مهم نا آشنا و نا آگاه باشند. تا حدی که هرساله با فراخوان های متعدد در سطح بین الملل فیلمسازانی را از دیگر کشور ها می بینیم که بیشتر به دعوت و یا بر حسب روابط تشریفاتی وارد جشنواره می شوند. گرچه در مورد این مسئله اگر نه صد در صد ولی در بیشتر موارد این چنین است. و اما در مورد وجه داخلی این جشنواره اینطور به نظر می رسد که هرسال گویی برگزاری این مراسم سینمایی در ایران بر اساس رویکرد های تعارفی و اجباری به سرانجام می رسد. جشنواره ای که هیچ برنامه مشخصی در طول سال برای آن نیست و از چند ماه مانده به برگزاری اش همه مدیران شهری و سینمایی به تلاطم افتاده تا جشنواره ای آبرومند و هر چه با شکوه تر برگزار کنند. در بیشتر این سال ها حتی دفتر جشنواره با کمبود آثار سینمایی در زمینه سینمای کودک و نوجوان مواجه بوده که به هر حال با تدابیر دم دستی و از سر ناچاری به هر نحو شده فیلم هایی را تولید و انتخاب کرده اند و بلاخره به جشنواره رسانده اند. بدون توجه به کیفیت آثار تولید شده صرفا جهت خالی نبودن جدول نمایش فیلم ها، تا این رویداد بلکه توان توجیه برای برگزاری داشته باشد. فیلم هایی که برای سینمای کودک و نوجوان در بیشتر موارد از منظر روان شناسی کودک و نوجوان، جامعه شناختی، فرهنگی و هنری کمتر می توان ارزشگذاری کرد و مورد تایید برای حضور در جشنواره ای دانست که قرار است نگاهی انسانی و فرا ملی داشته باشد و از طرفی ذائقه عمومی همه افراد طیف سنی کودک و نوجوان را مورد توجه قرار دهد و متمایل به خود کند.

و اما حواشی برگزاری جشنواره، به نظر می رسد این جشنواره بیشتر به خاطر حواشی اش در اصفهان برگزار می شود و بسیار باعث تاسف است این که هر سال حواشی از ماهیت موضوعی و اصلی جشنواره پر رنگ و لعاب تر و مورد اهمیت تر برای مسولان شهری آن است، و سعی دارند با ریخت و پاش های ظاهری و برگزاری شوهای شهری در طول جشنواره اهمیت کار های خود را جلوه نمایانه عرضه کنند. گرچه این مسئله مربوط دوره های اخیر نیست و از سال ها پیش تا کنون با رویکردهای این چنینی مواجهیم. انگار مدیران شهری این رویداد را بیشتر برای جلوه گر کردن فعالیت های خود می دانند تا اهمیت دادن به اصل موضوع که باید نگاهی فرهنگ سازانه، هنر مندانه و در عین حال آبرومند از نظر ایجاد وجه فرهنگی در سطح جهانی داشته باشد. اما متاسفانه بیشتر شاهد جلوه های حاشیه ای جشنواره بوده ایم و کمتر اصل موضوع مورد توجه قرار گرفته است.

سینمای کودک مهجور و مقهور مانده از اصل خویش به هر ترتیب و با هر سلیقه ای بوده طی سال های اخیر کج دار و مریز طی شده و هنوز پس از این همه سال در کلیت سینمای ایران جایگاه ویژه ای نیافته است. (که در این مورد نیاز به مداقه بیشتری دارد که در یاد داشتی دیگر باید به آن پرداخت.)

هنوز در شهر اصفهان که بیشترین ادوار برگزاری این جشنواره در آن برگزار شده سینمایی مختص نمایش دائمی فیلم های کودک و نوجوان وجود ندارد. گرچه تعداد آثار تولید بسیار اندک است و همین تعداد هم بعضا به لحاظ محتوایی چندان جذابیتی برای کودکان و نوجوانان ندارد. که توجه به این امر می تواند هویت دائمی آن را در شهر اصفهان جلوه گر شود و شاهد توجه بیشتر به این جنس از سینمای فرهنگی، هنری با ابعاد مختلف انسانی و جهانی آن داشته باشیم. 

 

نویسنده: مسعود والهی / ایران فا

امتیاز : 0 از ۵ - 0 نفر
تبلیغات +
اصفهان امروز فرهنگ و هنر Roogle - روگل!
پیشنهاد ویژه +
کنسرت موسیقی ایرانی برای کودک ایرانی
لوگواینماد ایران فا لوگو ساماندهی ایران فا لوگو وزارت فرهنگ و ارشاد لوگو جشنواره وب و موبایل پلیس فتا